|
Bilgisayarın Temelleri ve Network
Bu yazıda network'ler için çok önemli cihazlar olan bilgisayarlar ve
bilgisayar-network ilişkisi üzerinde duracağım.
Şekil-1 İdeal Bir Bilgisayarın Yapısı
Bir bilgisayarda yukarıda bahsi geçen bölümler arasında sürekli
olarak veri akışı gerçekleşir. Şekil-1'e baktığımızda bilgisayarın
içinde yer alan parçalar bir tür network oluşturmaktadır. Bu durumda
bir network kelime anlamı olarak, birbirleri ile iletişim kurmak ve
belli bir amaç için bir araya gelmiş parçalar topluluğudur. Bu
tanımın ışığında bilgisayar network'leri için birbirleri ile
iletişim kurmak için bir araya gelmiş, aralarında çift yönlü veri
akışı gerçekleşen bilgisayarlar, yazıcılar ve diğer network
cihazlarının oluşturduğu topluluktur diyebiliriz.
Bilgisayarda yer alan bölümlerden merkezi işlem ünitesi,
bilgisayar içersinde tüm işlemlerin yapıldığı birimdir. Bu bölümde
tek bir cihaz bulunur o da işlemcidir. Hafıza bölümü iki ayrı birim
adı altında incelenmelidir. İlki bilgisayar sisteminin çalışmaya
başlayabilmesi için gerekli olan bazı bilgilerin saklandığı bölüm
olan ROM'dur. İkinci bölüm ise bilgisayarın çalışması esnasında
geçici bilgilerin saklandığı RAM'dir. ROM içeriği sürekli sabittir
silinmez. Ancak RAM bellekte yer alan bilgiler elektrik var olduğu
sürece vardır, elektrik kesildiği anda silinir. Saklama birimleri
işletim sistemi, programlar ve dosyaların saklandığı birimlerdir.
Bunlar harddisk, disket, CDROM ve teyp üniteleridir. Son olarak
arayüzler bilgisayarın dış dünya ile olan bağlantısını sağlayan
birimlerdir. Bunlar klavye, fare, monitör ve network arayüz
kartlarıdır.
Bu saydığımız birimlerden network alanında en çok bahsedilecek
olanı "network arayüz kartlarıdır". Network arayüz kartları, bir
bilgisayara network üzerinde yer alan diğer cihazlarla iletişim
kurabilme yeteneği kazandırır. Bu iletişim çift yönlüdür. Hem
bilgisayara dış dünyadan veri akışı sağlanır, hem de bilgisayardan
dış dünyaya veri akışı sağlanır. Bu kartlar network ile seri
bilgisayar ile paralel bağlıdırlar. Genel kullanımda bu kartlara "ethernet"
kartı denilir ama bu yanlış bir tabirdir. Daha sonraki yazılarda
anlatılacak olan topolojilere göre bu kartların ismi değişir. Yani
kullanılan topoloji "ethernet" ise bu kartlar ethernet kartı
olurken, kullanılan topoloji FDDI ise o zaman FDDI kartı olarak
anılır. Daha genel bir isim olduğu için bundan sonraki bölümlerde
hep "netwok arayüz kartı" ismini kullanacağız.
Şekil-2 Network Arayüz Kartı
Bir network arayüz kartı alınırken dikkat edilmesi gereken üç
önemli nokta vardır. Bunlar:
- Network'ün türü(Ethernet, FDDI)
- Kullanılacak bağlantı materyalleri (media)(ikili bakır tel,
fiber)
- Bilgisayar içersinde bulunan "bus" türüdür.(ISA, PCI)
Bilgisayar ve Sayı Sistemleri
Bilgisayar üzerinde işletim sistemlerini ve programları
çalıştırabilmek için işletim sistemi ve program kodlarının ikili
sayı sistemine çevrilmesi gereklidir. Çünkü bilgisayarların ana dili
1 ve 0'lardan oluşur. Bilgisayarların çalışma sistemi elektrik
anahtarlarının açık yada kapalı olmasına göre düzenlenmiş olduğu
için bilgisayarların yazılımları işletebilmesi için gerekli olan en
uygun sistem ikili sayı sistemidir. Öyleyse kullanmış olduğumuz
programlar ve diğer yazılımlar bize farklı görünümlerde
görünebilirken, bilgisayar tarafından sadece ve sadece 1 ve 0'ların
oluşturduğu birer dizi olarak algılanırlar.
Bilgisayarın kendisi içindeki veri akışları elektrik
sinyallerinin var yada yok olması şeklinde ifade edildiği gibi
network üzerindeki veri akışları da elektrik sinyallerinin var yada
yok olması ile ifade edilir. Bunun yanında network konusuyla
ilgilenen kişilerin network üzerinde gerçekleştirilen adresleme
mekanizmalarını anlayabilmesi için ikilik ve onluk sayı sistemlerini
öğrenmesinde fayda vardır.
Onluk Sayı Sistemi: Sayı sistemleri rakamları ifade
edebilmek için semboller kullanır. Onluk sayı sistemi sıfır ve dokuz
arasındaki on adet rakamı temel olarak kullanır. Bu doğrultuda onluk
sayı sistemi, bu sistemdeki rakamları ifade etmek için
0,1,2,3,4,5,6,7,8 ve 9 sembollerini kullanır. Onluk sayı sistemi
onun katları şeklinde sayıları gösterir.
Örneğin:
2134 = (2x103) + (1x102) + (3x101) + (4x100)
İkilik Sayı Sistemi: Tıpkı onluk sayı sisteminde olduğu
gibi ikilik sayı sisteminde de rakamlar sembollerle
gösterilmektedir. İkilik sayı sisteminde sadece iki rakam söz
konusudur ve bu rakamlar 0 ve 1 sembolleri ile gösterilir. İkilik
sayı sistemi sayıları ifade etmek için ikinin katlarını kullanır.
Örneğin:
10110 = (1 x 24 = 16) + (0 x 23 = 0) + (1 x 22 =4) + (1 x 21 = 2)
+ (0 x 20 = 0) = 22 (16 + 0 + 4 + 2 + 0)
Onluk Sayı Sistemindeki Sayıların İkilik Sayı Sistemine
Dönüştürülmesi: Onluk sistemdeki bir sayının ikilik sisteme
çevrilmesinin en kolay yolu oluk sistemdeki sayıyı her seferinde
2'ye bölmek suretiyle yapılır. Bölme işlemine bölümler üzerinde
devam edilir ve kalanlar sondan başa doğru ikilik sistemdeki sayıyı
göstermek üzere bir araya getirilir.
Örneğin:
192/2=96' kalan 0
96/2=48'kalan 0
48/2=24'kalan 0
24/2=12'kalan 0
12/2=6'kalan 0
6/2=3'kalan 0
3/2=1'kalan 1
1/2=0'kalan 1
ise 192 sayısının ikilik sistemdeki karşılığı 11000000'dır.
İkilik Sayı Sistemindeki Sayıların Onluk Sayı Sistemine
Dönüştürülmesi: İkilik sayı sistemindeki sayıların onluk sayı
sistemine çevrilebilmesi için ikilik sistemdeki sayının her bir
basamağı soldan itibaren artan bir biçimde ikinin katı ile çarpılır
ve elde edilen çarpımlar en son toplanarak onluk sistemdeki sayı
elde edilir.
Örneğin:
01110000 sayısını onluk sayı sistemine çevirelim.
0x 20 = 0
0x 21 = 0
0x 22 = 0
0x 23 = 0
1x 24 = 16
1x 25 = 32
1x 26 = 64
0x 27 = 0
ise 01110000 sayısının onluk sistemdeki karşılığı
( 0+0+0+0+16+32+64+0)=112 dir.
Bu yazıyı burada sonlandırırken bir dahaki yazıda veri
network'leri ve network'lerde kullanılan kablo türleri ile network
cihazlarından söz edilecektir.
Kaynak:
Erhan ÇETİN | 
