Koaksiyel Kablolu İlk Ethernet

Ethernet resmi olarak piyasaya sürüldüğünde koaksiyel kablo üzerinde 10Mbit/Saniye hızında çalışıyordu. Uzun bir süre bu şekilde kullanılan ilk ethernet, RG-8 kablodan kurulumu daha kolay olan ve ucuza mal olan RG-58'e geçiş yaptı. Ancak bu iki ethernet tipi de günümüzde yerini Twisted Pair kablo kullanan ethernete bırakmıştır. Ancak özellikle RG-58 kullanan tipte bir networke rastlamanız hala olasıdır. Bu nedenle bu sayfa da bu iki tip etherneti göreceğiz.

10Base5 ve 10Base2 hem fiziksel hem de mantıksal bus topoloji kullanıyordu.

10Base5 ve 10Base2 olarak isimlendirilen bu iki ethernet tipine geçmeden önce her ikisi içinde geçerli olan "sonlandırma" konusunu açıklayalım.

Sonlardırma(Termination)

CSMA/CD tekniğini kullanan bir ağda, yani ethernet ağlarında, bir node(ethernet arayünüze, ethernet kartına sahip her cihaz node olarak anılır) bakır kablo üzerinden sinyal gönderdiğinde, sinyal kablonun son noktasına erişince iki şey olur. Sinyalin bir bölümü radyo dalgası olarak yayılır bir bölümü ise geri yansır ve kablo boyunca tekrar geri döner. Kabloyu kullanmak isteyen diğer node'lar veriyi yollamadan önce kablo kullanımda mı diye kontrol ederler. Geri yansıyan bu sinyal kablonun meşgul gözükmesine neden olur. Böylece diğer node'lar veri iletimine geçemezler. Bu yansımalar çok kısa sürede öyle yoğunlaşır ki ağ tamamen meşgul duruma gelir ve ağ çalışamaz hale gelir.

Bu yansımanın önüne geçmek için kablonun her iki ucuna, koaksiyel kablonun içindeki ana damarla dışardaki metal zırh arasına 50 ohm değerinde direnç takılır.

Tabii gerçek hayattaki uygulamada yukarıdaki çizime benzer birşey göremezsiniz. Çünkü zaten kablonun ucuna BNC konnektörü takılıdır ve bu konnektöre uyacak şekilde üretilmiş hazır sonlandırıcılar vardır. Bu arada sonlandırıcının orjinal ismi Terminatör'dür. Aklınızda bulunsun. Altta gerçek hayatta görebileceğiniz bir sonlandırma örneği bulunuyor.

Yanda koaksiyel kablo ucu T konnektörün bir ucuna takılmış. T konnektörün diğer ucunda sonlandırıcı takılı. T konnetörün orta ucu da ağ kartına takılı. Ağ kartına takılı olan uc açıkta bile olsa bu problem teşkil etmez.

Bu şekilde her iki ucuna sonlandırıcı takılmış bir koaksiyel kabloda T'nin ağ kartına giren ucu ohmmetre ile ölçüldüğünde, her iki uçtaki 50 ohm direnç paralel bağlı durumda olduğundan 1/R=1/50+1/50'den R=25 ohm olarak okunmalıdır.

Ara terminallere giren böyle bir T konnektör çıkarılıp, ortadaki pin ile dış yüzel arası ohm metre ile ölçülebilir.

Sonuç olarak, koaksiyel kablolamada kablonun her iki ucuna terminatör takılır. T konnektörünün ağ kartına giren ucu(ortadaki pin ile dış yüzey) direnç ölçer(ohm metre) ile ölçüldüğünde 25 ohm okunmalıdır. Bu değer 26-27 ohm gibi de okunabilir.

Ancak eğer ohm metre sonsuz gösteriyorsa, kablonun her iki ucundaki terminatöre'de erişilemiyor demektir. Yani kabloda bir kopukluk var yada aradaki bağlantılardan biri gevşemiş veya çıkmış demektir.

Eğer 50 ohm okunuyorsa, terminatörlerden birine ulaşılamıyor demektir. Ölçtüğünüz noktadan bir tarafa doğru kablo sağlam, diğer tarafa doğru bir arıza var demektir.

Eğer kısa devre gösteriyorsa kablonun bir noktasında kısa devre var demektir.

Her durumda da sonuçta 25 ohm veya civarı bir değer okunamıyorsa(zaten bu durumda ağ çalışmaz veya inanılmaz yavaştır), ağ'a "astalavista baby" dememek için tüm konnektörleri ve terminatörleri kontrol etmeniz gerekir.

Sanırım bunları okuduktan sonra iyi ki UTP kablo ve hub sistemine geçmişler diyorsunuzdur. Ama daha bitmedi...

Koaksiyel kablolamada koaksiyel kablonun bir ucu toprak hattına bağlanmalıdır. Bunu yapabilmek için üretilmiş, toprağa, yani bilgisayarın metal bir noktasına takabileceğiniz zincire sahip sonlandırıcılar vardır.

Kablonun bir ucuna yukarıdaki gibi normal sonladırıcı, diğer ucuna ise yandaki gibi zincirli, ve zincir, bilgisayarın metal bir noktasına bağlı olacak şekilde topraklı terminatör takılmalıdır.

Yanda topraklı terminatörün kullanımını görüyorsunuz.   Dikkat sadece bir uçtaki sonlandırıcı topraklı olmalıdır, ikisi birden değil!!!

Bus topolojinin, yani koaksiyel kablolamanın, kablonun bir noktasındaki kopukluk veya kısa devre(koaksiyelin metal zıhının içteki uca temas etmesi) ile çökmesinin nedenini sanırım anlamışsınızdır.

Koaksiyel kullanan ilk Ethernet yapıları

Bu noktaya kadar ethernetin mantığını, çalışma şeklini, topolojiyi vs. gördük. Şimdi sıra geldi, gerçek hayatta göreceğimiz esas ethernet uygulamalarına. Topolojiler ile ilgili yazımızda topolojinin tek başına kullanılan kablo tipi vs. gibi ayrıntıları tanımlamadığından söz etmiştik. Gerçekten de ethernetin gerçek hayattaki uygulaması IEEE 802.3 alt komitesinin belirlediği standartlar çevresinde oluşmuştur.

IEEE ethernet için zaman içinde değişik hız ve kablo tipleri kullanan standartlar belirlemiştir. İsterseniz bunlara liste halinde bir göz atalım.

  Bunlardan en üstte gördüğünüz iki tanesi, yani 10Base5 ve 10Base2 bu sayfada göreceğimiz ethernet türleri. En başta şunu söylemek gerekiyor ki, 10Base5 bir ağ görme ihtimaliniz çok az. Ethernetin ilk zamanlarında geçerli olan bu sistem artık müzelik olmuştur desek yeridir.

10Base2 geçen 3-5 yıla kadar sıkça kullanılan bir standartdı. Ancak UTP'nin sunduğu avantajlar ve gün geçtikçe ucuzlaması ile artık yavaş yavaş ortadan kalktığı da kesin. Ancak biz her ikisine de kısaca değinelim.

Murat KUZU