|
Giriş
Javascript istemci (client based) tipte bir lisandır. Yani
ne yaparsanız hepsi istemcinin (ziyaretçi) PCsindeki tarayıcı
programda çalışır. Server-side (sunucu tarafı) ise bunun tam tersi
olup, server-side lisanlar ise web sunucularında çalışır, sonucu
HTML'ye çevirip istemci (ziyaretçinin) tarayıcısına gönderir.
Javascriptle interactivite elde edersiniz. Mesela mouse-over
efektleri gibi. Elbette verilebilecek örnekler çoğalabilir. CGI'ın
tem tersi olay burada hemen gördüğünüz ekranda biter. CGI ile her
zaman bir şeyleri tıklayıp, sunucudan bir reaksiyon gelmesini
beklemek zorundasınız. Javascript tümüyle farklıdır! Ziyaretçiniz
bir şey yapınca bunun karşılığında Javascriptte gelir karşılık
verir. Her fare hareketi, klavyedeki herhangi bir butonu tıklamanız
(kısaca herşey) Javascript tarafından kontrol edilebilir.
Şimdi dilerseniz gidin klavyeden A harfini tıklayın,
hooop hemen anasayfaya gidersiniz. Aman geri gelin hemen. Şimdi size
daha cool bir Javascript örneği vermek isterim: Mouse'u aşağıdaki
metnin üzerinde gezdirin bakalım:
Mouse'u burada gezdirin!
Gördünüz
mü? Fareyi gezdirmekle Event (olay) dedikleri şeyi çağırmış oldunuz.
Elbette bu çok pratik bir şey değildir. Düşünün karşınıza
çıkabilecek Vay bee! JavaScriptde neymiş böyle! mesajlarını :-)
Şimdi bunun nasıl kodlandığını görelim:
<script language="JavaScript">
<!--
function yey() {
alert('Vay bee! JavaScriptde neymiş böyle!')
}
// -->
</script>
Bu yey() fonksiyonunu tarif eden kod idi. Fonksiyonların
ne olduğunu daha ilerde öğreneceğiz. Şu anda ilk ve son 2 satıra
konsantre olunuz. Orta kısımda ise sadece alert-box çağıran ve
içinde ne olması gerektiğini söyleyen kod var. Aşağıda ayıklanmış
halini bulacaksınız:
<script language="JavaScript">
<!--
yazdığınız JavaScript buraya
// -->
</script>
Bütün scriptler bu şekilde başlamalı, biraz daha
irdeleyelim:
<script language="JavaScript>
Burada yalnız HTML vardır. <SCRIPT> etiketleri tarayıcıya
bir script ile karşı karşıya olduğunu belirtirken language (lisan)
özelliği ise bu script-lisanını belirtir. Şimdilik varsayılan
Javascript kabul ediliyor, ama siz siz olun, her etikette
belirtin, çünkü belli mi olur standartlar değişir, hoppaaa yeni
bir scripting-language bulunur!..
<!--
Bunu bir yerden hatırlıyorsunuz değil mi? Evet, doğru,
bu HTML yorum satırının başlangıcı. Burada ne işi var diye
sorarsınız şimdi. Cevabı basit, <SCRIPT> etiketini desteklemeyen
eski tarayıcı programı olan vatandaşlar hala bir yerlerde
kalmıştır sanırım. Böylece eski tarayıcılar <SCRIPT> etiketi
yerine HTML yorum işaretlerini değerlendirirler. Yani sağda solda
gördüğünüz Hiding from older browsers dedikleri olay bu işte.
JavaScript kabul edenler bu etiketi dikkate almadan devam ederler.
// -->
Bu satırda ise anlatılacak 2 şey var (satır o kadar
uzun değil ama çok önemli şeyler içeriyor :-) .)
1.) Burada "//" yorum olarak kullanılıyor. "//" ardından gelen
herşey Javascript çalışırken dikkate alınmaz. Bu yorumları bolca
kullanın ki birkaç hafta sonra yazdığınız scripte bakınca neyi
niçin koyduğunuzu anlayınız.
2.) "-->" etiketi daha önce başlamış yorumun bittiğini işaret
eder.
</script>
  | 
