Dosyalama

162-Dosya Almak

File mönüsündeki Import komutunu kullanarak başka programlarda yaratılmış resim, çizim veya metinleri FreeHand dokümanınızın üzerine aktarabilirsiniz. Bunun için:

1- File mönüsünden Import komutunu verin. Veya araç çubuğundan simgeyi tıklayın.

2- Karşınıza çıkan iletişim kutusundan alacağınız dosya ismini seçin.

3- Open dediğiniz zaman imleciniz sayfa üzerinde bir köşebent halini alır.

4- Bu köşebendi, resmi veya yazıyı sayfa üzerine yerleştireceğiniz bölgeye getirip bir kere tıklayın. Bu şekilde almış olduğunuz resim kendi ölçüleriyle sayfa üzerine yerleşir. Eğer resminizi belirli bir boyutta yerleştirmek istiyorsanız, köşebent aracı ile fare tuşu basılı haldeyken bir dörtgen çizin.

Yerleştirmiş olduğunuz dosya EPS, TIFF veya LRG (xRes) formatında ise Freehand bu dosyanın düşük çözünürlüklü bir Öngörünümünü alıp, disk üzerindeki gerçek dosya ile bir bağlantı kurar. Böylece FreeHand dosyanızın kapladığı yer açısından çok şişmesi önlenir. FreeHand daha sonra bu bağlantıyı kullanarak, dokümanınızı basarken, gerçek resim dosyasının bilgisini okuyup yazıcıya yollar. Diğer bütün formatlardaki aktarılmış dosyaların bilgisi ise FreeHand dokümanı içine gömülür (Embedding).

Eğer EPS, TIFF ve LRG dosyalarında bilgi olarak FreeHand dokümanına gömülmesini istiyorsanız, Preferences’daki Import kategorisinde yer alan Embed images and EPS upon import seçeneğini işaretleyin.

Çeşitli programlardan FreeHand’e dosya aktarımını şu formatlarda yapabilirsiniz: TIFF, EPS, LRG, PICT, RTF, ASCII, DXF, GIF, JPEG, Targa, PNG, BMP ve PDF.

Bu formatların yanı sıra Adobe Illustrator, Adobe Photoshop ve CorelDRAW dosyalarını direkt kendi formatlarında FreeHand’e aktarabilirsiniz. Metin dosyalarını aktarırken RTF formatı kullanırsanız, metin font, stil, punto ve paragraf tanımlarıyla birlikte FreeHand dokümanınıza aktarılır.

Aktarılan dosya editable EPS formatında ise, bu dosyada kullanılan renkler direkt olarak Renk Listesinde görünmezler. Bunu sağlamak için, Preferences’daki Import/Export kategorisinde yer alan Convert editable EPS when imported seçeneğini işaretleyin. Diğer yöntemler ise dosyayı direkt Open komutuyla açmak veya Xtras mönüsündeki Colors bölümünden Name All Colors komutunu kullanmaktır.

163-Aktarılmış Dosyalarla Çalışmak

FreeHand dokümanınıza yerleştirmiş olduğunuz bir resim dosyası hakkında bilgi almak için, Inspector paletinde bulunan Eleman Tanım düğmesine tıklayın.

Sayfa üzerindeki koordinatları, eni ve boyu, Scale bölümünde ise yatay (x) ve dikey (y) eksenlerdeki boyut ölçekleri görülür.

Bu ölçüleri ilgili yerlere değerler girerek değiştirebileceğiniz gibi, Ok ile seçim noktalarına gelip aynı değişiklikleri göz kararı yapabilirsiniz.

Bir resmin boyutlarını değiştirirken Shift tuşuna basılı tutarsanız, eni ve boyu eşit oranlarda değişir.

Eğer almış olduğunuz resim TIFF formatında Grayscale veya Bitmap ise, Renk Listesinden seçerek veya üzerine taşıyarak renklendirebilirsiniz.

Yine Gri değerli bir resmin kontrast ve parlaklığı ile oynayabilirsiniz.

Bunun için, Inspector üzerindeki tanımının en altında yer alan Edit düğmesine tıklayın.

Karşınıza gelen grafikli iletişim kutusunu kullanarak değişiklikleri yapın.

Apply tuşu yapmış olduğunuz ton ayarlarını resme uygular.

Reset ise ton ayarlarını eski haline getirir. OK tuşu değişiklikleri uygulayarak çıkmanızı sağlar.

Inspector üzerindeki resim tanımında Transparency seçeneği resmin %50 griden açık tonlarının şeffaf, diğer noktaların ise tire olmasını sağlar.

164-Bağlantı Kontrolü

FreeHand dokümanınıza aktarmış olduğunuz resim dosyalarının bağlantılarını incelemek için Edit mönüsünden Links komutunu verebilir, herhangi bir aktarılmış dosyanın Inspector üzerindeki Eleman Tanımından Links düğmesine veya araç çubuğundan basabilirsiniz. Karşınıza Links iletişim kutusu çıkacaktır.

File bölümü bağlantılı dosyanın hard disk üzerindeki orijinal adını gösterir. Eğer dosya bilgisi FreeHand’e gömülmüş ise dosya adının yanında Embedded kelimesi görünür.

Kind resim veya çizim dosyasının renk kipini ve formatını gösterir.

Size ise resim veya çizim dosyasının hard disk üzerinde kapladığı alanı gösterir.

Page bölümü ilgili resmin veya çizimin hangi sayfada yerleşik olduğunu belirtir.

Alt tarafta bulunan Location açıklaması, aktarılmış dosyanın hard disk üzerindeki orijinalinin nerede yer aldığını belirtir.

Eğer bağlantı yapılan orijinal dosya hard diskten silinmiş, adı veya yeri değiştirilmiş ise Links iletişim kutusunu çağırdığınızda bu dosyanın isminin italik stilde yazıldığını ve size bölümünde 4 adet [????] soru işareti olduğunu görürsünüz. Bunlar ilgili dosyanın bağlantısının koptuğunu gösterir.

Bağlantıyı yeniden yapmak için Change düğmesine tıklayın. Karşınıza gelen iletişim kutusu üzerinden gerekli dosyayı seçip Open deyin. Eğer ilgili dosyayı silmiş iseniz, varsa yedeğinden yeniden kopyalayıp, bu işlemleri ondan sonra yapın.

Change düğmesini bağlantı değişiklikleri için de kullanabilirsiniz. Örneğin, almış olduğunuz bir görüntü dosyasını başka bir dosya ile değiştirmek için.

Diğer taraftan bir FreeHand dosyası açılırken kopuk bir bağlantı varsa, program açılışta bunu size bir iletişim kutusu aracılığıyla soracaktır.

Dosyanın yeni yerini belirterek bağlantıyı yeniden kurabilirsiniz.

Eğer aktarmış olduğunuz bir dosyanın tüm bilgisini FreeHand dokümanı içine gömmek istiyorsanız, Embed düğmesini kullanın. Bu şekilde FreeHand baskı sırasında orijinal dosyaya gereksinim duymaz. Ancak diğer taraftan bu işlem dosyanızın boyutunu arttırır.

Extract düğmesi ise Embed edilmiş bir dosyanın bilgisini yeni bir dosya olarak hard disk üzerinde bir yere aktarıp, bu dosya ile bağlantı kurmanızı sağlar. Embed edilmiş büyük resim dosyalarının, doküman üzerindeki çalışmanızı etkilemesini önlemek için iyi bir yöntemdir.

Info düğmesi ise liste içinden işaretlediğiniz bir dosyanın ufak bir Öngörünümüyle birlikte tüm bilgilerini verir.

Show düğmesi ise palet içinde seçmiş olduğunuz resmin sayfa üzerindeki yerini ekrana büyülterek görmenizi sağlar. Bu yolla ismini seçtiğiniz resmin sayfa üzerindeki sorgulamasını yapabilirsiniz.

Diğer Dosya Aktarım Yöntemleri

165- Kopyala ve Yapıştır

Özellikle iki FreeHand dosyası arasında bilgi taşımak için kullanılır. Diğer taraftan FreeHand’in aktarabileceği formatlarda dosya kaydetme yeteneği bulunmayan programlardan veri almak için kullanabileceğiniz bir yöntemdir.

166- Sürükle ve Bırak

Apple’ın Drag Manager’ını destekleyen programlardan FreeHand’e kolaylıkla veri aktarmanızı sağlar. Aynı yöntem farklı iki FreeHand dosyası arasında da kullanılabilir. PhotoShop, Illustrator 9.0 veya CorelDRAW dosyası açık iken istediğiniz objeleri tutup açık olan FreeHand dokümanı üzerine sürükleyip bırakarak aktarım yapabilirsiniz.

167- Yayını Al [Subscribe]

Başka bir program tarafından yayımlanmış dosyayı (Edition file) FreeHand dokümanına almak için kullanılır. FreeHand sadece PICT veya EPS olarak yayımlanmış dosyaları alabilir. Yayını almak için:

1- Edit mönüsündeki Editions bölümünden Subscribe To komutunu verin.

2- İletişim kutusu üzerinden yayınlanmış dosyayı seçin ve Subscribe düğmesine tıklayın.

3- Köşebent haline dönen imlecinizi sayfa üzerinde konumlandırıp sadece tıklayın veya basılı tutup sürükleyerek bir dörtgen şekil oluşturun.

Eğer almış olduğunuz yayıncı dosyada bir değişiklik yapmak istiyorsanız:

1- Edit mönüsündeki Editions bölümünden Edit Original komutunu verin.

2- Yayıncı dosyanın yaratılmış olduğu program açılıp orijinal dosya karşınıza gelecektir. Gerekli değişiklikleri yapıp kaydedin ve programdan çıkın.

Edit mönüsündeki Editions bölümünden Subscriber Options komutunu vererek alınan yayının seçeneklerine ulaşabilirsiniz.

Automatically seçeneği yayıncı dosyadaki bir değişikliğin hemen FreeHand’e aktarılmasını sağlar. Manually seçeneğini işaretlerseniz, siz Get Edition Now düğmesine basana kadar FreeHand’in bu değişiklikten haberi olmaz.

Cancel Subscriber düğmesine tıkladığınız zaman FreeHand yayıncı dosyayı kendi formatında (TIFF, EPS vb.) bağlantılı bir dosya olarak görür. Yayın almayı iptal eder.

Open Publisher düğmesi yayıncı dosyanın yaratıldığı program aracılığıyla açılmasını sağlar.

External Editor

FreeHand dokümanınıza aktarmış olduğunuz TIFF ve LRG formatındaki resim dosyalarını, herhangi bir görüntü işleme programını FreeHand üzerinden çalıştırarak değiştirebilirsiniz.

Bunun için önce External Editor olarak kullanacağınız görüntü işlem programını FreeHand’e tanımlamak zorundasınız:

1- Preferences bölümündeki Editing başlığı altında bulunan Object kategorisindeki External Editors alanındaki Object menüsünden dosya formatını seçin. Genellikle TIFF tercih edilir.

2- Editör açıklamasının karşısındaki, üzerinde üç nokta bulunan düğmeye tıklayın. FreeHand belli bir süre harcayarak diskiniz üzerindeki uygun programları araştırır ve Select External Editor iletişim kutusu aracılığıyla size bunları gösterir. İstediğiniz görüntü işlem programını (Örneğin Adobe Photoshop) işaretleyerek, OK deyin.

Daha sonra bu programı kullanmak için:

1- Sayfanıza almış olduğunuz bir resmi seçin. (TIFF formatında olmalı)

2- Edit mönüsünden External Editor komutunu verin veya resim üzerine Ok ile çift tıklayın.

Eğer yeterli bellek varsa, daha önceden işaretlediğiniz görüntü işlem programı resim dosyasını açar. Editing in Progress adlı bir iletişim kutusu görüntülenir.

3- Görüntü işlem programını kullanarak gerekli değişiklikleri yapıp, Editing in Progress iletişim kutusu üzerindeki Done düğmesine tıklayın veya resmi kaydedin.

Yapmış olduğunuz değişiklikler FreeHand üzerine yerleştirdiğiniz görüntü üzerinde otomatik olarak güncelleşir.

168-Dosya Kaydetmek

Hazırlamış olduğunuz sayfanızı FreeHand dosyası olarak kaydedebilirsiniz.

Bunun için;

1- File menüsünden Save As komutunu verin. Veya Araç Çubuğundan simgeyi tıklayın.

2- Karşınıza gelen iletişim kutusundaki Format menüsünden FreeHand dosyası veya EPS olacağını belirleyin.

3- İçine kaydetmek istediğiniz klasörü seçin veya New Folder düğmesine basarak yeni klasör yaratın.

4- Göndereceğiniz dosyaya bir isim verin ve Save düğmesini onaylayın

169-Dosya Göndermek

File mönüsündeki Export komutunu kullanarak FreeHand dokümanlarınızı diğer programlarda kullanılacak şekilde kaydedebilirsiniz.

Bunun için:

1- File mönüsünden Export komutunu verin.

2- Karşınıza gelen iletişim kutusundaki Format mönüsünden gerekli dosya formatını seçin.

3- İçine kaydetmek istediğiniz klasörü seçin veya New Folder düğmesine basarak yeni klasör yaratın.

4- Göndereceğiniz dosyaya bir isim verin.

5- Export düğmesine tıklayın.

İsterseniz dokümanınız üzerindeki bütün objeleri değil de sadece sizin istediğiniz objeleri kaydedebilirsiniz. Bunun için:

1- Export etmek istediğiniz objeleri Ok ile seçin.

2- File mönüsünden Export komutunu verin.

3- Karşınıza gelen iletişim kutusundaki Format mönüsünden gerekli dosya formatını seçin.

4- İçine kaydetmek istediğiniz klasörü seçin veya New Folder düğmesine basarak yeni klasör yaratın.

5- Göndereceğiniz dosyaya bir isim verin.

6- Selected objects only seçeneğini işaretleyin. (Eğer Export komutunu vermeden önce herhangi bir seçim yapmadıysanız, bu seçenek pasif olur)

7- Export düğmesine tıklayın.

Export komutuyla kullanacağınız dosya formatları şunlardır:

EPS

Baskıda kullanılacak renkleri korunması için en ideal formattır. Eğer dosya Macintosh üzerinde kullanılacak ise Macintosh EPS, Windows altında kullanılacak ise MS-DOS EPS, Photosop’ta açılacak ise Photoshop EPS, Mac ve Windows dışı bir sistemde kullanılacak ise (Unix gibi) Generic EPS formatında kaydedilir.

EPS dosya kaydederken, FreeHand dokümanı çok sayfalı ise her sayfa ayrı bir EPS dosya olarak kaydedilir. Export iletişim kutusu üzerinden hangi sayfaların EPS kaydedileceğini belirleyebilirsiniz.

EPS dosya oluşturmanın bir diğer yöntemi ise File mönüsündeki Save veya Save As komutuyla ulaşılan iletişim kutusundaki Editable EPS seçeneğidir.

Editable EPS, sonra FreeHand’de açılıp değiştirilebilen ve yine EPS olarak kaydedilebilen bir dosya formatıdır. Sadece tek sayfalık FreeHand dokümanları için geçerlidir.

170-Metin Formatları (ASCII, RTF)

RTF olarak FreeHand üzerindeki metinleri export ettiğinizde font, stil, punto gibi bilgileri de export edersiniz. ASCII formatı ise metinleri düz yazı olarak kaydeder. Her iki format da sadece metinleri kaydeder, sayfa üzerindeki diğer objeler bu işin dışında kalır.

PICT

Macintosh’un standart resim formatıdır. Eğer çiziminizi Postscript olmayan bir programda kullanacaksanız veya Postscript desteği olmayan bir yazıcıdan basacaksanız PICT formatını kullanabilirsiniz.

Adobe Illustrator

Eğer FreeHand dokümanınızı Adobe Illustrator programı ile açıp kullanacaksanız, kendinize uygun Illustrator formatını seçebilirsiniz.

FreeHand

FreeHand 7.0 üzerinde hazırladığınız bir dosyayı eski sürüm FreeHand programlarıyla kullanmak için seçebileceğiniz formattır.

Bitmap Görüntü Formatları

FreeHand dokümanınızın nokta esaslı bir görüntüsünü yaratmak istiyorsanız, format bölümünde yer alan TIFF, BMP, GIF, JPEG, LRG, PNG veya Targa dosya formatlarından uygun olanını kullanabilirsiniz.

Bütün nokta esaslı (piksel tabanlı) formatlar için ortak bazı özellikler vardır.

Bu özellikleri değiştirmek için Export iletişim kutusundaki Options düğmesine tıklayın. Karşınıza yeni bir iletişim kutusu çıkacaktır.

Resolution bölümü oluşturacağınız nokta esaslı görüntü dosyasının çözünürlüğünü belirler. Yüksek çözünürlüklü dosyalar uzun sürede dönüştürülür, çok yer işgal eder ve daha fazla bellek isterler.

Anti-aliasing ise objelerin kenar kısımlarının piksellerinin yumuşatılması için kullanılır. Bu şekilde kenar bölgelerde oluşacak kırıklıkları önleyebilirsiniz. Genellikle görüntü amaçlı kullanılacak dosyalar için iyi sonuç verir.

Include alpha channel seçeneğini işaretlerseniz, FreeHand dokümanınızda sayfa üzerindeki boş yerler hazır bir maske olarak export edilir. Daha sonra, maskelemeyi destekleyen bir görüntü işlem programında, bu kanalı seçim amaçlı olarak kullanabilirsiniz. Örneğin bu dosyanızı Photoshop ile açtıktan sonra Load Selection komutuyla seçimi yüklemeniz mümkün.

Alpha includes background seçeneği ise, alfa kanalı olarak arkaplan katmanına çizmiş olduğunuz objeleri belirler. Bu şekilde tintli dolguları yarı transparan bölgeler olarak algılar.

More düğmesi ise seçmiş olduğunuz nokta esaslı formata özel seçeneklere ulaşmanızı sağlar. More düğmesini tıkladığınızda formata özel seçeneklerin yer aldığı iletişim kutusu görüntülenir. Şimdi her format için bu seçenekleri inceleyelim:

TIFF: Karşınıza çıkan Color depth seçenekleri resminizin renk sayısını belirtir. Eğer bir alfa kanalı kullanacaksanız, 32-bit with alpha seçeneğini işaretleyin.

BMP: Windows sisteminin standart resim formatıdır. Color depth seçenekleri renk sayısını belirtir.
8-bit compressed seçeneği dosyanın 256 renk üzerinden sıkıştırılarak kaydedilmesini sağlar. Eğer bir alfa kanalı kullanacaksanız, 32-bit with alpha seçeneğini işaretleyin.

GIF: Özellikle Web sayfalarında kullanılan resim formatıdır. 256 renkten oluşur ve LZW sıkıştırmasıyla resim dosyasının kapladığı alanı yarıya indirir. Sahip olduğu 256 renkten bir tanesini şeffaf tanımlayabilme yeteneği vardır.

Formata özel bölümdeki Interlaced GIF seçeneği resmin ekranda daha hızlı görüntülenmesini sağlar. Transparent GIF seçeneği ise FreeHand sayfasının beyaz bölgelerinin şeffaf tanınmasını sağlar.

JPEG: Görüntü dosyalarınızı sıkıştırarak oluşturur. Formata özel bölümdeki Image Quality girmiş olduğunuz yüzde değeri kadar resmin kalitesini korur. Yüksek oranlar kullanırsanız daha kaliteli fakat daha az sıkıştırılmış resim dosyaları elde edersiniz. Progressive JPEG seçeneği ise transfer hızı optimize edilmiş JPEG dosyaları yaratır. Web sayfalarında kullanılacak JPEG görüntüler için idealdir.

LRG: xRes görüntü işlem programının kullandığı formattır. Alfa kanalı istiyorsanız, 32-bit with alpha seçeneğini işaretleyin.

PNG: Web sayfalarında kalite bakımından kayıpsız ve iyi sıkıştırılmış görüntü dosyaları için kullanılır. Yüksek renk derinliğine sahip seçenekleri vardır. Ekranda hızlı görüntülenmesi için Interlaced PNG seçeneğini işaretleyin.

Targa: FreeHand dosyanızı video görüntüleri işleyen bir programda kullanmak istiyorsanız bu formatı kullanabilirsiniz. Compressed seçeneği sıkıştırılmış dosya yaratır.

171- Diğer Dosya Gönderme Yöntemleri

Kopyala ve Yapıştır

Özellikle iki FreeHand dosyası arasında bilgi taşımak için kullanılır. Diğer taraftan FreeHand’in gönderebileceği formatlarda dosya alma yeteneği bulunmayan programlara veri aktarmak için kullanabileceğiniz bir yöntemdir.

Sürükle ve Bırak

Apple’ın Drag Manager’ını destekleyen programlara FreeHand’den kolaylıkla veri aktarmanızı sağlar. Aynı yöntem farklı iki FreeHand dosyası arasında da kullanılabilir. FreeHand dokümanı üzerindeki objeleri tutup açık olan PhotoShop, Illustrator 6.0 veya CorelDRAW dosyası üzerine sürükleyip bırakarak aktarım yapabilirsiniz.

172-Yayınla (Publish)

FreeHand dokümanınızı Publish komutu ile yayınlayabilirsiniz (Edition file) Bu özelliği destekleyen bir başka program ise Subscribe To komutu ile yayınlanmış bu dosyayı alabilir. Yayını oluşturmak için:

1- Edit mönüsündeki Editions bölümünden Create Publisher komutunu verin.

2- İletişim kutusu üzerinden EPS veya PICT formatını seçip yayına bir isim vererek Publish düğmesine tıklayın.

EPS genelde kullanılan formattır. PICT formatını ise sadece Postscript desteği olmayan bir yazıcıdan çıkış alacak iseniz seçin.

Edit mönüsündeki Editions bölümünden Publisher Options komutunu vererek yayının seçeneklerine ulaşabilirsiniz.

On Save seçeneği dosyayı kaydettiğiniz anda yayını da günceller. Manually seçeneğini işaretlerseniz, siz Send Edition Now düğmesine basana kadar FreeHand yayıncı dosyayı güncellemez.

Cancel Publisher düğmesine tıkladığınız zaman FreeHand yayıncı dosyayı iptal eder.

173- Dokümanı Film Cıkış İçin Toparlamak
Collects For Output

FreeHand 9, tüm hazırlığı bitmiş dökümanlarınızı film çıktı servislerine yollarken, sayfa üzerine aktardığınız resimleri ve fontları ayrı bir klasörde toparlama olanağı sunuyor.

Bunun için;

Dökümanınız ekranda açık ve sayfa üzerinde tüm işlemleri bitirdiniz.

Son değişiklikleri Kaydet komutu vererek diskinizin üzerine kaydedin.

File>Collects For Output komutu verin,

Ekrana açılan pencereye OK verin,

Karşınıza Dökümanızla ilgili hazırlanacak raporun neleri içereceğini belirleyeceğiniz Document Report adlı pencere gelecektir. Gerekenleri işaretledikten sonra Report düğmesini onaylayın,

Dökümanınızı ve birleşenleri diskinizin neresine kayıt edeceğinizi açılan pencereye belirtin.

Dilerseniz yeni bir klasör yaratın,

FilmÇıkışaGidecek diye adlandırın, Create düğmesini onaylayın,

Save düğmesini onayladığınızda, dökümanınızdan, dökümanınızın sayfaları üzerine resim al ile aktardığınız tüm resimlerden ve kullandığınız tüm fontlardan birer kopya alarak yarattığınız “FilmÇıkışaGidecek” adlı klasör içine yerleştirecektir.

Murat KUZU