Macromedia Dreamweaver Studio 8

Dreamweaver yaşamıma gireli neredeyse 7 yıl olmuş. İlk başladığım sıralarda Dreamweaver’in alternatifi olarak bulunan pek çok web editörünün (coffecup,hotdog gibi cok sirin editorler de vardı, hatırlayan var mı?) artık adı sanı anılmıyor; Dreamweaver’in kullanıcı sayısı ise bugün resmi rakamlara göre 3.2 milyon (korsan kullanım sayıya dahil degil!).

Geçenlerde Microsoft.com da yapılan bir anketin sonuçlarına göre .NET geliştiricileri, programlama diline spesifik geliştirilen Visual Studio gibi güçlü bir program olmasına ragmen, %40 oranında Macromedia Dreamweaver’i tercih etmektelermiş. Yine Adobe’ nin GoLive’ının ve Microsoft’un Frontpage’inin % 5’lerde bulunması da durumu gerçekten daha ilginç kılıyor. Studio 8’in bileşeni olan Dreamweaver 8 versiyonunun teknik özeliklerinden önce şu soruya yanıt arayalım isterseniz.

Dreamweaver, yaygın bir araç olmayı nasıl sürdürebiliyor?

Gecmişte bilgi, beceri ve üstünlük gostergesi olarak algılanan, “ben kodumu notepad kullanarak yazarım” ifadesi bugün giderek daha az kişi tarafından söyleniyor. Bundan 10 yıl önce html sayfa “üreticiliği” daha çok “hobby” maksatlı yapılıyordu. Post-fordist (yeni- bant tipi) yaklaşımla Html sayfa “üreticiliği”;  endüstriel standartlara uyumu, hızı, üretkenliği, kullanılabilirliği, yeniden değerlendirebilirliği, estetizmi, kolay öğrenilebilirliği zorunlu kıldı.

HTML’in peşi sıra, DHTML, XHTML, Jscript, Applet, CSS, CSS2, CGI, PERL, PHP, ASP, ColdFusion, XML, JSP, EJB, MXML, Actionscript, Servlet, Ajax vb gibi web programlama ve kodlama dilleri birbiri ardına gelişim gösterdi. Böylece “web tasarımı” süreci; hızlı üretim/yaratım ve “esinlenme”yi kolaylaştıracak; “hem tasarım hem de kodlama” yapmaya olanak sağlayacak çözüm ya da çözümleri dayattı.

Peki Dreamweaver’i bu kadar popüler kılan şey ya da şeyler neydi?

Yukarıda bazılarını sıraladığımız programlama dilleri ve kodlama standartlarının, farklı pek çok araçla üretilmesi ve sunucuya yükleme işi de dahil olmak üzere her aşamada ayrı programlar kullanılması gerekiyordu. Bu da iş akışını katlanılmaz hale getirmeye başlamıştı.

Fakat, geçmişte gayet ütopik bir ifade olan, İngilizce "What You See Is What You Get" (Ne görüyorsan onu alırsın) ifadesini gerçeğe yaklaştıran sadece Macromedia Dreamweaver oldu. Bu ifade, mevcut pek çok web editörü tarafından iddia edilmiş olsa da, Dreamweaver bu anlamda çoğunu geride bıraktı. Çünkü Dreamweaver, hem kod editörü, hem tasarım aracı, hem de proje yönetim aracıdır. Yani pek çok üçüncü parti aracın üstlendiği görevi bünyesinde toplamış durumdadır.

Macromedia’ nın, web/multimedia endüstrisindeki diğer firmalardan farklı olarak, programlarını sahiplenen, eksiklerini, hatalarını ve beklentilerini bizzat kendileri çözümlemeye çalışan bir kullanıcı profili vardır. Örneğin “sadece” Dreamweaver kullanıcısı olan Massimo Foti, “sıradan bir kullanıcı olarak”  Dreamweaver’ in bu noktaya gelmesinde önemli katkıları olan insanlardan biridir. (http://www.massimocorner.com/)

Macromedia araçlarının gelişiminde, kullancı topluluklarının önemi de yadsınamayacak kadar büyüktür.

Bugün Macromedia.com/exchange adresinde, Dreamweaver başlığı altında bulunan 1000’ den fazla eklentinin (extention) büyük bölümü, Macromedia kullancılarının Dreamweaver içinde eksik gördüklerini tamamlamak ya da bir sorunu gidermek üzere giriştikleri ferdi çabaların sonuçlarıdır. Özetlemek gerekirse, Dreamweaver büyük oranda kendi kullancılarının geliştirdiği muazzam bir “kollektif ürün”dür.

Macromedia bu eklentiler vasıtasıyla, programın eksiklerini her yeni sürümünde gidermekte ve kapsamlı geliştirmeler yapmaktadır.

2002 yılında Dreamweaver MX, 2003 yılında Dreamweaver MX 2004 sürümleriyle büyük oranda “tamamlanmış” bir ürün haline gelen program, Homesite ve Ultradev’in fonksiyonlarının tamamını içine aldı. 2005 Ağustos’unda ise, “What You See Is What You Get” ütopyasını gerçekçi kılacak son ve mükemmel “rötuş”larla, Studio 8 olarak adını duyurdu.

Studio vurgusu herkesin anlayabileceği gibi, yakında gerçekleşmesi pek muhtemel Macromedia/Adobe birleşmesi dolayısıyla, Adobe Studio’ya gönderme yapmaktadır.

Aktüel bir gelişme olması nedeniyle, Macromedia'nın ZORN adıyla duyurduğu, Zengin İnternet Uygulamalarını (RIA Rich Internet Application) kodlamak için geliştirdiği yepyeni bir aracı duyurduğunu ve ECLIPSE platformu içinde yer alma kararı aldığını müdelediğini de belirtmek istiyorum.

Yazının bundan sonraki bölümünde, Dreamweaver Studio 8 ile ilgili ilk izlenimlerimi aktaracağım. Her biri ayrı bir yazı konusu olabilecek, bu yazıda bilerek gözardı ettiğim pek çok genişletme ve yenilemeye daha sonraki yazılarımızda değineceğimizi belirtelim.


Yeni Olan Ne?

Herşeyden önce programın açılış (credits) ekranı gayet hoş bir izlenim bırakıyor. Eskisinden daha kısa süreli bir “bakışma” söz konusu. Programın açılma ve kapanma hızı hatırı sayılır bir biçimde artmış. Evet Dreamweaver 8, MX sürümüne nazaran daha hızlı ve sorunsuz.

Temelde, Macromedia Studio 8 sürümü, en önemli Macromedia prensibi olan, diğer web geliştirme araçlarına uyumluğu daha üst aşamaya taşımayı hedeflemiş ve büyük oranda bunu başarmış.

Macromedia Dreamweaver, Macromedia Flash ve Macromedia Fireworks arasındaki uyumluluk, Contribute ve Flashpaper’i içine alarak genişlemiş.

Ayrıca, her geçen gün yaygınlaşmakta olan *.flv (Flash Video) ve geçmişte sadece Macromedia Flash içerisinde olan, Flash Media Compenent’leri ile aynı işlevi gören bir genişletme yapılmış.

Artık Flash programını açmadan birkaç saniyede akıcı medyalarınızı sayfalarınıza gömebileceksiniz. Progressive Download Video ve Streaminig Video seçenekleri mevcut. Ayrıca pek çok flash media player arayüzü (skin) içinden birini seçebilirsiniz.




Bence en önemli gelişmeler ise sırasıyla şunlar;

Harikulade hızlı tasarım ve kodlama olanağı sağlayacak olan dizayn görünümünde, büyütme/küçültme (zoom in, zoom out) aparatı. Bugüne kadar hayal bile edemeyeceğimiz, Dreamweaver’in konumunu mevcut WYSIWYG editörlerin yukarısına taşıyacak olan bir gelişme.

Bu özelliğin Fireworks ya da Photoshop’la üretilen sayfa elementlerini, html tabloları, Div gibi “yüzer-gezer” öğelerin tam pozisyonlarını saptamak ve fixlemek için, nefis bir yardımcı olduğunu hemen farkedeceksiniz.

Ayrıca fotograf editörlerinden ve masaüstü yayıncılık araçlarından tanıdığımız, “pageruler”, koordinat yardımcıları  ve zoomview ile beraber kullanabilecegimiz, hand tool (el aracı) önemli yeniliklerinden.

Son dönemde oldukça önemlileşen, CSS ve XHTML ağırlıklı sayfalar, hem tasarımcı hem de programcıların korkulu rüyası olagelmiş, DIVLayerlar, Dreamweaver Studio 8 ile daha az sorunlu ve daha hızlı bir iş akışı sunuyor.

Herhangi bir CSS kodu ya da iliştirilmiş CSS dosyası ile, dinamik ya da statik farketmeksizin daha sezgisel bir uyum söz konusu. DivLAYER ya da diğer sayfa öğelerine atanmış CSS kodlarımızı, CSS dosyasını açmadan, doğrudan sayfa öğelerini seçerek editleyebiliyoruz.

Ayrıca; CSS Layout görünümü ile de önemli bir aşama katedilmiş. CSS tag paneli ve Tag inspector’ü geliştirilmiş, işlevselleştirilmiş.

Bu gelişme Web profesyonellerinin, TopStyle gibi üçüncü parti görsel CSS kodlama araçları ile zaman harcamalarının önüne geçecek. Bu haliyle arabirim ve kod üzerinde daha güçlü bir hakimiyet vaadediyor.

Adobe ve Macromedia birleşmesinin arefesinde, “Macrodobe Studio 8” şeklinde bir ifadeyi doğrulayacak Adobe ile daha entegre çalışmanın ilk adımları olabilecek bu yenlikler için, projelerimizi tasarlarken ki rahatlığı, kodlarken de sürdürme şansına erişiyoruz. Yani daha fazla kullanıcı dostu.

Code expand/collapse özelliği ise, sayfalarımızın kaynak kodlarını üretirken ya da editlerken bize hız kazandıracak ve olası pek çok hatayı önleyecek önemli bir gelişme olmuş. Yani artık görmek istemediğiniz –ya da doğru çalıştığından, sorunsuz olduğundan emin olduğunuz- kod kümelerini tek satır haline getirebiliyorsunuz.


Son dönemde yıldızı parlayan XML ve RSS gibi teknolojileri sayfalarınıza dahil edebilmeniz için sürükle/bırak mantığıyla çalışan bir geliştirme yapılmış.

Endüstriel kurallara uyumluluk ve standartları test eden, geçerlilik kontrolünü anında yapan ve bunu raporlayan yeni özellikler eklenmiş.

Eksiksiz bir raporlama, hata yönetimi ve erişebilirlik testi için bir kaç combobox’ı tıklamanız yeterli...

Murat KUZU