|
Ses Kart ı
Bilgisayarın sesi
kullanmasını ve daha sonrada bu sesi çıkarmasını sağlayan bir karttır.
Ses kartı günümüzde bütün bilgisayarların artık bir parçası haline
geldi. Ses kartının yaptığı iki iş vardır. Bunlardan birincisi sesin
bilgisayardaki hoparlörden çıkması için dijital sinyalleri analog
sinyallere çevirir. Sesi kayıt etmek için de bir mikrofon aracılığı
ile analog sinyalleri dijital sinyallere çevirir ve diske kaydeder.
Yapısında bu ses dosyalarını işlemek için bir özel bir işlemci ve de
bellek vardır.
Ses Kartları
Üretilen ilk bilgisayarlarda hedeflenen gaye istenilen bilgiye
ulaşmaktı. Bilgisayarın vereceği ufak tefek sesli ikazlar için
küçük bir hoparlör yeterliydi. Zamanla bilgisayarın yapabileceği
kabiliyetler keşfedildikçe ortaya müzik çalabileceği, oyun
oynanabileceği çıktı. Fakat mevcut hoparlör ile kaliteli ses almak
mümkün değildi. Böylece ortaya daha kaliteli ses almaya yarayan
ses kartları çıktı.
Ses kartlarının kullanılmasındaki amaç sesleri kaydetmek ve daha
sonra çalmaktır. Ses kartları ile birlikte video – grafik
uygulamalarının gelişmesi ile multimedya ortaya çıktı ve bir
bilgisayar için vazgeçilmez bir kavram halini aldı.
Ses kartları sesi kullanmak için analog biçimdeki sesi dijital
biçime çevirir. Bu işlem için bir ADC (Analog to Digital Convertor
–Analog Dijital Çevirici) kullanılır. Bu işlem yapılırken
örnekleme (sapling) metodu kullanılır.
Örnekleme hızı ses örneğinin kalitesini belirler. Bu değer bir ses
örneğinde saniyede kaç analog değerin sayısallaştırıldığını
gösterir. Bir saniye içerisinde kaç tane örneğe ihtiyacımız olduğu
Nyquist teorisiyle bulunur. Bunun için “N=2 x sinyal bant
genişliği” formülü kullanılır.
Bir örnek çalındığında üretilen en yüksek frekans kullanılan
örnekleme frekansının yarısıdır. Meselâ 12 KHz’e kadar sesleri
üretebilmek için kullanılması gereken en düşük frekans 24 KHz’dir.
Verilen bir örneğin kalitesini belirleyen bir başka faktör de
örnekleme derinliğidir. Bu değer analog işaretin kodlanması için
kodlayıcının kullandığı bit sayısını belirtir.
Bir örnek için gerekli veri miktarı örnekleme hızı ve derinliği
arttıkça artar. Böylece bir dakikalık bir konuşmayı çalmak için
gerçekçi bir örnekleme frekansı olan 11,025 KHz ve 8 bitle
örneklersek 11025 x 60 byte yer tutar. Daha yüksek kaliteli ses
almak için müzik CD’lerinde olduğu gibi 16 bit ve 44 KHz.
örnekleme kullanılır. Tabi bu durumda 4 dakikalık bir şarkının
kapladığı alan 21 MB gibi bir alan kaplar. Ayrıca stereo özelliği
de kullanılırsa bu alan iki katına yanı 42 MB a kadar çıkar.
Günümüzde bu alanı daraltmak için MP3 gibi çeşitli sıkıştırma
yöntemleri kullanılmaktadır.
Gelişen ses kartı teknolojisi ile günümüzde çok gerçekçi sesler
almak mümkündür. Meselâ Creative Sound Blaster Live ses kartı ile
mükemmel sesler alınabilmektedir. Bu ses kartı kullandığı özel
hoparlörler aracılığıyla surround ses verebilmektedir.
|
