|
RAM (Hafıza)
Hafızalar
 Bilgisayarda çalışmakta olan bir programa ait
komutlar ve veriler ile daha sonra kullanılacak olan sonuç işlemleri
hafızalarda saklanır.
İşlemci
ihtiyaç duyduğu komutu ilk önce L1 cache hafızada arar. Eğer
işlemcinin aradığı komut burada yoksa L2 cache hafızaya bakılır.
Eğer burada da yoksa sırayla, RAM ve HDD üzerindeki sanal hafıza
üzerinde arar. L1 cache hafıza bunlar içerisinde en hızlı olanıdır
ve genellikle işlemcinin üzerine imal edilir. L2 cache hafıza ise L1
e göre daha yavaş olmasına rağmen gene de hızı çok yüksektir. Bir
kısım işlemcilerde (Celeronların ilk nesillerinde olduğu gibi) L2
cache hafıza bulmayabilmektedir. Bu durumda L1 cache hafızaya
sığmayan komutlar L2 olmadığı için direkt olarak daha yavaş olan RAM
a yazılmakta ve işlemcinin performansı düşmektedir. L2 cache hafıza
genelde işlemcinin yakınındaki yüksek hızlı hafıza çiplerinden
oluşur.
RAM
Günümüz bilgisayarlarında hem okunabilen hem de
yazılabilen RAM (Read Acces Memory – Rastgele
Erişimli Hafıza)’ler kullanılır. RAM’ler birbirinden bağımsız hafıza
hücrelerinden oluşur. Her hücrenin çift yönlü bir çıkışı vardır. Bu
çıkış veri yoluna, veri yolu da işlemciye bağlanır ve işlemci ile
RAM arasındaki bilgi alışverişi yapılır. Bu adresleme yöntemi ile
RAM’deki herhangi bir hafıza hücresine istenildiği anda
diğerlerinden bağımsız olarak ulaşılır. Rastgele erişim ifadesi
buradan gelmektedir.
RAM’lerde bilgiye erişim hızı nanosaniyeler ile
ifade edilir. Bu hız ortalama 50-60ns arasındadır. Fakat günümüzde
kullanılan RAM’lerde bu hız 8ns ye kadar düşmüştür.
RAM’lerin kapasiteleri 16K’dan başlayıp 512MB’a
kadar çıkmaktadır. Günümüz PC’lerinde ortalama 64MB RAM
kullanılmaktadır.
DRAM (Dinamik RAM)
DRAM daha çok kişisel bilgisayarlarda
kullanılan bir hafıza türüdür.
DRAM’lerde verilerin saklanması için üzerinde
enerji depolayan kondansatörler kullanılır. Fakat bu kondansatörler
zamanla (çok kısa zamanda) üzerlerindeki enerjiyi kaybederler.
Dolayısıyla enerji varken 1 durumunda olan hücre enerji boşalınca
0’a döner. Bu durumda bir transistörün açılıp kapanması suretiyle
sürekli olarak bu enerjinin tazelenmesi gerekmektedir. Dinamik
ifadesi buradan gelmektedir.
SRAM (Statik RAM)
SRAM ’lerde DRAM’lerde olduğu gibi
kondansatörler kullanılmaz. Bunun yerine her hücre için altı adete
varan transistör kullanılır. Bu RAM’lerde bilgiler yüklendikten
sonra sabit kalır. Sürekli enerji tazelemesi gerekmemektedir. Bu tip
hafızalar daha pahalıdır. Bu yüzden kişisel bilgisayarlarda fazla
tercih edilmemektedir.
EDRAM (Enhanced DRAM)
Geliştirilmiş DRAM’ler L2 cache hafızada
kullanılır. 35 ns. DRAM içerisine 256 bayt 15 ns. SRAM eklenmesi
suretiyle oluşturulmuştur. EDRAM aynı zamanda SRAM bölgeleri,
verileri, yavaş olan DRAM bloklarından toplayabildiklerinden hız
kazanır. Veri istendiğinde yavaş olan DRAM 128 bitlik bütün bir
bloğu hızlı olan SRAM’ gönderir.
EDO RAM
Anakart ya da video kartında ana hafıza olarak
kullanılan EDO RAM ile CPU-hafıza bant genişliği saniyede 100 MB’dan
200 MB’a çıkarılmıştır. EDO RAM’ler Pentium işlemcili anakartlarda
kullanılmıştır. Pentium II’ler ile EDO RAM’ler yerini SDRAM’lere
bırakmıştır.
SDRAM (Senkronize DRAM)
İşlemcilerin hızlanması ile birlikte bu
işlemcilerin maksimum seviyede işlem görebilmeleri için yüksek hızlı
RAM’lere ihtiyaç duyulmuştur. SDRAM’le birlikte işlemci ve RAM
birbirine aynı saat hızında kilitlenirler. Böylece işlemci ve RAM
aynı saat hızında senkronize olarak çalışmaktadır.
Günümüzde kullanılmakta olan 66 MHz., 100 MHz,
ve 133 MHz. SDRAM’ler vardır. Tercih edeceğiniz SDRAM tipi,
işlemcinin kullandığı veri yolu saat hızı ile aynı olmalıdır. Yani
100 MHz. veri yolu kullanıyorsanız. PC 100 SDRAM kullanmanızda fayda
vardır.
SGRAM (Senkronize Grafik RAM)
Video adaptörleri ve grafik hızlandırıcılarda
kullanılan bir tür DRAM türüdür.
SGRAM’de SDRAM gibi 100 MH’e kadar CPU saat
hızına kendini senkronize edebilir. Bununla birlikte yoğun grafik
işlemleri için bant genişliğini artırmak amacıyla gizli yazma ve
blok yazma gibi bazı teknikleri kullanır.
RDRAM
Kısaca RIMM olarak adlandırılan bu RAM, 100 MHz
sınırını aşarak 400 MHz’e kadar hızlı bir performans sağlamaktadır.
Bu RAM çeşidi i810E ve i820 chipsetlerle uyumlu olarak
çalışmaktadır.
Bir Rambus DRAM, SDRAM’den çok daha yüksek bir
performans sunar.
VRAM (Video RAM)
Video adaptörlerinin kullandığı özel amaçlı
hafızalardır. Klasik RAM’in aksine, VRAM iki farklı aygıta eş
zamanlı olarak bağlanabilir. Bu durum bir monitörün ekran
güncellemesi için VRAM’a erişirken bir grafik işlemcinin de aynı
zamanda yeni veriler sunmasına imkan verir. VRAM’ler DRAM’lerden
daha pahalıdır ve daha iyi grafik performansı verirler.
ECC (Error Correction Code)
Bilindiği
gibi bilgisayardaki bilgiler 1 ve 0’lardan oluşmaktadır. Bu değerler
bazen ortam hataları, elektronik parazitler veya kötü bağlantılar
gibi sebeplerden değişebilmektedir. Mesela 1 değeri 0’a dönüşebilir.
Bu durum karşısında hatayı düzeltmek için ECC parite biti
kullanılır. | 
