DOS’ta herhangi bir dosyaya ihtiyaç duymadan çalışan komutlara iç komutlar, çalışması için program dosyasının varlığına ihtiyaç duyan komutlara Dış Komutlar denir. Dış komutları çalıştırabilmek için o komutun progrma dosyasına ihtiyaç vardır. Örneğin format komutunu kullanabilmek için Format.com programının bulunması gerekir.

• DOS komutları hakkında bilgi almak için / ? parametresi kullanılabilir. Örneğin dır komutu hakkında bilgi almak için DIR /? yazılabilir.

DIR (Listeleme)

Bulunduğunuz dizindeki dosya veya dizinleri listeler. Dır komutu tek başına kullanıldığı zaman aşağıdaki gibi bir liste çıkar.

C:\zeybek>dır

C sürücüsündeki birimin etiketi yok

Birim Seri Numarası 0B26-13D9

C:\zeybek dizini

. <DIR> 01/01/99 20:23 .

.. <DIR> 01/01/99 20:23 ..

SZEYBEK EXE 1.411.559 02/01/99 20:05 szeybek.exe

XTRAS <DIR> 01/01/99 20:23 xtras

ICON ICO 2.816 02/01/99 20:05 icon.ico

2 dosya 1.414.375 bayt

3 dizin 137.347.072 bayt bot

C:\zeybek>_

Burada <DIR> ile belirlenmit olanlar dosya değil dizindir. Diğerler ise dosyadır. Her bir dosyanın adı, uzantısı, boyutu, son değiştirme tarihi- saati ve uzun dosya ismi görüntülenmektedir.

• Uzantısı .EXE, .COM, .BAT olanlar program dosyalarıdır. Bunların isimleri yazılarak çalıştırılabilir.

Bir dizindeki dosya sayısı fazla ise ekrana sığmayacaktır. Sayfa sayfa görüntülemek için DIR /P şeklinde /P parametresi kullanılır. Detayları göstermeden sadece isimleri listelemek için DIR /W kullanılır. Daha detaylı bilgi için DIR /V kullanılır.

Bütün dosyaları değil de bir şarta uyan dosyaları listelemek için joker karakter dediğimiz ? ve * karakterleri kullanılır.

Dır *.exe ile uzantısı EXE olan dosyalar

Dır a*.exe ile bat harfi a ve uzantısı EXE olan dosyalar

Dır a*.e* ile bat harfi a ve uzantısının baş harfi e olan dosyalar

Dır a?b*.exe ile bat harfi a ve üçüncü harfi b olan EXE uzantılı dosyalar

Dır *. ile uzantısı olmayan dosyalar

listelenebilir. Buradaki temel kural * itaretinin bütün harfler yerine, ? ise tek bir harf yerine geçmesidir.

• Dır komutu ile DOS’ta arama da yapılabilir. /s parametresi verilirse DOS alt dizinlerdeki dosyaları da listeler.

Örneğin önemli.doc isimli bir dosyayı aramak için

Dır önemli.doc /s kullanılabilir.

• Liste alınırken sıralama isteniyorsa /O parametresi kullanılır.

Eğer bilgisayar kullanmayı ilk defa Windows-95 ile başladıysanız büyük bir ihtimalle DOS kelimesi size yabancı gelecektir. DOS, Disk Operating System kelimelerinin kısaltılmış halidir ve disk işlemleri, bellek işlemleri gibi programların çalışabilmesi için gerekli düzenlemeleri yapan bir işletim sistemidir. DOS’un tarihi PC’lerin (kişisel bilgisayarlar) tarihiyle başlar ve çoğunlukla da pek hayırla yad edilmez. Çünkü DOS’ta grafiksel bir kullanıcı arabirimi yoktur, her şey komutlarla ve bir sürü parametre ile yapılır. Microsoft Windows’95 sürümüyle kullanıcının DOS ile olan iletişimini minimuma indirmeye çalışmış olsa da geriye doğru uyumluluktan dolayı DOS’tan tam olarak vazgeçememiştir.

Windows’95 kullanıyor olsanız da bazen DOS’a işiniz düşebilir. Örneğin bir çok oyun programı Windows ile çalışmaz veya oynanamayacak kadar yavaş çalışır. Ayrıca Windowsa giremediğiniz durumlarda da sorunu DOS’tan halletmeniz gerekebilir. Bazen de tek bir dosyayı kopyalamak için bilgisayarınızı açtığınızda, Windows’un çalışmasını beklemeniz gerekmez.
 

Dır /OD ile tarihe

Dır /ON ile ada

Dır /OE ile uzantıya

Dır /OS ile boyuta göre sıralanabilir. Bu parametrelerin önüne – konursa tersi sırada listelenir. Yani Dır/OS ile küçükten büyüğe sıralanırken, Dır/O-S ile büyükten küçüğe doğru sıralanır.

• Dır /A ile istenen özelliğe uyan dosyalar gösterilebilir.

Dır/AD ile sadece dizinler

Dır/AH ile gizli dosyalar

Dır/AR ile sadece okunabilir dosyalar

Dır/AS ile sadece sistem dosyaları listelenir.